Steun aan de Jager

Onze Karel van Haaften zond vandaag onderstaande brief naar Trouw:

Minister van Financiën, De Jager, pleit krachtig voor een bijdrage van de financiële instellingen aan de ontstane crisis; te beginnen met hulp aan Griekenland. Door roekeloos beleid en gedrag hebben die instellingen een crisis veroorzaakt. Wat is dan logischer dan dat zij meebetalen aan de oplossing?
De monetaire autoriteiten in Europa keuren dat idee echter af. Zij zeggen te vrezen dat de financiële markten Griekenland dan failliet zullen verklaren, met als desastreus gevolg dat de schulden van Griekenland niet meer te financieren zullen zijn.

Wie zijn dat: de financiële markten? Het lijkt te worden beschouwd als een soort externe, neutrale macht die zich nu eenmaal gedraagt volgens de (ooit door Adam Smith geformuleerde) economische wetmatigheden. Maar dat is natuurlijk flauwe kul. De partijen op de financiële markt worden bestuurd en geleid door mensen die zich veroorloven zich (mis-) te gedragen op basis van het huidig geloof in de zegeningen van de vrije markt.
De huidige financiële markten, en hun nogal onbelemmerde gedrag, zijn het resultaat van de opheffing van alle mogelijke beperkingen in de (geld-)handel, die politici in de afgelopen decennia goedgelovig hebben goedgekeurd. De politici keurden deze opheffing goed omdat economen hen overtuigden dat het opheffen van al deze historisch bestaande belemmeringen de creatie van welvaart bevorderde.

Een paar vitale zaken werd daarbij door de politici over het hoofd gezien:
1. geld bestaat bij de gratie van een autoriteit (een  soeverein) die zorg draagt voor de in stand houding van een juridisch en  moreel kader van een gemeenschap.
2. een vrije markt bestaat alleen bij de gratie van een autoriteit die zorg draagt voor een juridisch en moreel kader van een gemeenschap (natie) waarbinnen die markt kan functioneren (aldus Adam  Smith in zijn Theory of Moral Sentiments).

Politici, zoals De Jager, hebben derhalve het volste recht grenzen te stellen aan het functioneren van financiële markten en de instellingen die daarop functioneren. Het is eigenlijk vreemd dat monetaire autoriteiten zich ondanks de crisis waarin het financiële systeem de wereld heeft gestort, onverkort vasthouden aan hun geloof in het functioneren van de financiële vrije markt.
Het is daarom goed om te beseffen dat geld bedoeld is om een nutsfunctie te vervullen in een gemeenschap, vergelijkbaar met elektriciteit en water. Het is een nuttig middel om de uitwisseling van goederen en diensten tussen mensen te faciliteren. Geld fungeert als symbool van vertrouwen (krediet). Vertrouwen van mensen in elkaar, en in hun bijdrage aan/onderhoud van de gemeenschap.
Daarmee is niet gezegd dat aan het gebruik van geld geen risico’s zijn verbonden. Dat geldt ook voor kernenergie of olieplatforms. Maar als daar rampen gebeuren, dan is het spel meteen afgelopen. Dan moet alles wijken voor behoud en veiligheid. Dat zou ook moeten gelden voor de nutsfunctie geld, nu die zo’n ramp heeft veroorzaakt. Het (speculatie-)spel moet gewoon even afgelopen zijn.
Politici als De Jager hebben derhalve het volste recht grenzen te stellen aan het gedrag van financiële instellingen en markten tot behoud van de gemeenschap.

Karel van Haaften, Zwolle

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *