Reactie op artikel van Ben Knapen, posting 18 feb

Voorbij het Rijnlands model ligt een enorme uitdaging!

 

Ben Knapen maakt een boeiende excursie langs enkele Europese economische systemen, onderzoekt of ze een alternatief kunnen vormen voor het Anglo-Amerikaanse marktfundamentalisme en komt daarbij tot de conclusie dat er eigenlijk geen nieuw model pasklaar ligt. Als actief deelnemer aan het Rijnlandse debat ben ik met hem eens dat de verwijzing naar de Rijnlandse tradities vooral nuttig is geweest in de afgelopen jaren van verzet tegen de vloedgolf aan Anglo-Amerikaanse praktijken, maar dat het ‘model’ niet automatisch ook het meest geschikte is voor onze toekomst.

Op diezelfde pagina als Knapen’s column komen Brakman en van Witteloostuijn met een indringend statement over de snelheid en beweeglijkheid waarmee economische gebeurtenissen doorwerken en de enorme impact die dit heeft op het überhaupt kunnen voorspellingen van maatschappelijk/economische ontwikkelingen.

Door onder meer dit soort structurele veranderingen in ons economische systeem is het naar mijn idee beter om op te houden met het zoeken naar een oplossing uit het verleden (de Rijnlandse traditie geldt hooguit als belangrijke bron van inspiratie) én om te stoppen met denken dat de toekomst met gerede zekerheid voorspeld zou kunnen worden en daardoor vervolgens kostbare tijd te verliezen met het zoeken van de juiste voorspellers.

De tijd van controleerbare wegen naar de toekomst is dus voorbij.

 

We worden gedwongen én uitgedaagd om niet minder dan onze maatschappelijk/economische ordening opnieuw te doordenken en grondvesten.

Dat vraagt enerzijds om een aggregatie van geheel uiteenlopende ‘expertises’ (van wetenschappers tot kunstenaars) en maatschappelijke geledingen om die ‘andere’ toekomst gezamenlijk te ontwikkelen. Dat proces kost de nodige tijd, moed, energie en organisatie. En die ‘structurele’ transformatiekracht zullen we op korte termijn moeten verzamelen, organiseren en in gang zetten. De effecten ervan zullen helaas niet onmiddellijk beschikbaar zijn.

Maar nu net vanwege de snelheid en ingrijpendheid van de crisis moeten er anderzijds ook snelle effectieve acties worden ondernomen om de korte termijn schade op te vangen en zo de duur en omvang van de crisis in te perken. En dat vraagt dus om noodmaatregelen.

 

Of we als maatschappelijk systeem van deze crisis een vernieuwende, solidaire en duurzame transformatie weten te maken, hangt om te beginnen af van het feit of we er in slagen om niet als motten gevangen te blijven cirkelen in het licht van oude modellen en voorspellingssystemen en tevens niet bevroren te raken in de gevoelens van angst en ontreddering die gepaard gaan met de mogelijkheid van een dramatisch nachtmerriescenario.

Hoe we uit deze crisis gaan komen hangt uiteindelijk af van de manier waarop we beide uitdagingen (structurele omvorming én onmiddellijke noodverbanden) daadwerkelijk en in samenhang weten aan te pakken.

En mochten we daarin uiteindelijk slagen, dan zal achteraf blijken dat we een nieuwe maatschappelijke ordening hebben gerealiseerd. Laten we ons over de naam daarvan voorlopig maar niet druk maken.

 

Ger F. Jonkergouw

Sociaal en Cultuur Psycholoog

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *