Bushido, het aziatische Rijnland?

Goede vrienden in het Rijnland,

(…) op 22 juni las ik in De Volkskrant een artikel over bushido, de erecode van de samoerai. Ik hoorde daar nog niemand van jullie over.
In Japan is er veel kritiek op het huidige beleid van Japanse bedrijven en de Japanse overheid. Deze werken volgens het "westers, Amerkiaanse kapitalistische" systeem. Dit heeft veel negatieve gevolgen: "Japan is een intens materialistisch land geworden; topmanagers hebben een ‘winners-take-it-all-mentaliteit’; topmanagement is gericht op het steeds meer winst behalen, ze willen op een ‘snelle’ manier geld verdienen en willen aandeelhouders voortdurend behagen". De gevolgen hiervan zijn dat er ook in Japan anno 2006 sprake is van grote bedrijfsschandalen en fraudezaken. Bovendien is er  sprake van een toenemende tweedeling in de samenleving.

Masahiko Fujiwara ziet als remedie om het verval te stoppen een herwaardering  van de geest van de samoerai, door de ‘bushido’, hun erecode, te gaan volgen. Bushido staat voor "oprechtheid, dapperheid, respect, loyaliteit, eerlijkheid, bescheidenheid en eergevoel" en uit zich o.a. in consideratie met minderbedeelden. Fujiwara zegt: "We moeten die waarden herontdekken en afstand nemen van het op westerse leest geschoeide marktfundamentalisme". Fujiwara heeft zijn ideeën opgeschreven in het "A nation’s dignity", dat veel invoed heeft in Japan. Er zijn al twee miljoen exemplaren van het boek verkocht. Mede als gevolg van het boek worden manager-oplichters streng aangepakt.

Interessant artikel, niet? In hoeverre lijkt dit op onze inzet voor een herwaardering van het Rijnlandse? Joan Veldkamp, de journalist die het artikel schreef, geeft enkele culturele/historisch kanttekeningen. Japan heeft nogal wat kritiek te verduren van China en Japan m.b.t. de pelgrimages naar de Yaksukuni-tempel waar oorlogsslachtoffers, maar ook oorlogmisdadigers herdacht worden. Bovendien kan/wil Japan geen excuses aanbieden voor haar oorlogsmisdaden. Kingston, hoogleraar geschiedenis, zegt over de revival van bushido: "Een maatschappij die zich steeds aangevallen voelt, neemt haar toevlucht tot culturele waarden waarop men wél trots kan zijn". Veldkamp verwijst ook nog naar de rol van bushido in de tweede wereldoorlog. Met verwijzing naar eer en loyaliteit werden (jonge) piloten als kamikazepiloot de dood ingejaagd.
Veldkamp eindigt met: "Het staat een ‘bushido’-revival niet in de weg. Het samoerai-dramakanaal op de Japanse televisie is mateloos populair en veel dolende Japanners hebben eindelijke een ‘nieuw moreel anker’ gevonden". Misschien zit hierin wel een aanknopingspunt om de Rijnlandse gedachte te gaan verspreiden?

Op het moment lees ik "Presence, een ontdekkingsreis naar diepgaande verandering in mensen en organisaties" Academic Service, 2006) van Senge, Jaworski en anderen. Interessant boek. Denkt na over hoe je grote veranderingen in de maatschappij en organisaties teweeg kunt brengen.Wellicht  biedt dit ons ook aangrijpingspunten?

Er is ergens sprake van een bijeenkomst in Marblehead waar veel topmanagers het hebben gehad over "problemen van de wereld". Ze hebben een slotcommuniqué geschreven met daarin best vergaande (Rijnlandse) uitspraken. Zie hieronder.

http://www.solonline.org/repository/download/MarbleheadLetterHighlights.doc?item_id=171855
http://www.solonline.org/repository/download/Marblehead_Letter.pdf?item_id=163561

De site rondom Presencing, de site van The Society for Organizational Learning, www.solonline.org  is trouwens interessant.

Geniet van jullie vakantie.

Met vriendelijke groeten,

Nol Hovens

Zomerse vijver-
in het kroos schitteren
heinekenblikjes.

02-08-’06

Dit vind je misschien ook leuk...